av. ap. ma:- `messen', Partiz. -mi:>ta-, -ma:ta-, ap. fra-ma:tar- `Gebieter', av. miti- `Mas|, Gewicht, Wert';
gr. `Mas|' (nach Brugmann Grundr. II2 1, 342 wie ai. d-a/-tra-m `Gabe' zu *do:-);
`Plan, List',
`beschlies|e',
`ersinne';
alb. mat, mas (*mati_o:) `messe', mate' `Mas|', mo:t (*me:to-) `Jahr, Wetter', matem `erhebe die Hand zum Schlage, werfe' (`abmessen = zielen');
ir. to-math- (z. B. 3. Sg. do-mathi) `drohen';
lat. me:tior, -i:ri:, me:nsus sum (Reimbildung zu pe:nsus) `messen, abmessen', wovon wohl me:nsa `Tisch, Es|tisch; die Speisen selbst' = umbr. mefe `me:nsae', mefa `li:bum' als subst. Fem. des Partiz. Perf. Pass. ;
mcymr. medru `ein Ziel treffen, ko"nnen', zu medr `Geschicklichkeit' (: gr. ?); gall. mataris `Wurfspies|'; vielleicht hierher acymr. maut, mbret. meut (*mo:-ta:), ncymr. bawd `Daumen' (als Mas|?);
ags. m: f. `Mas|'; got. me:la m. `Scheffel'; aisl. m:lir m. ds. , ags. m:le, me:le `Napf'; aisl. m:la `messen'; got. me:l n. `Zeit', aisl. ma:l `Mas|, Zeitpunkt, Mahlzeit', ags. m:l ds. , ahd. ma:l `Zeitpunkt, Mahlzeit', nhd. mal `Mahl';
lit. me~tas `Jahr, Zeit, Mas|', apr. mettan `Jahr', lett. me,ts `Zeitraum' (vokalisch wie gr. zu beurteilen); dazu (*abmessen > *zielen > werfen) lit. metu\, me\sti, lett. metu, mest `werfen', Iterat. lit. me`/tyt, lett. me~ta~t `hin und her werfen'; apr. metis = lit. me`~tis m. `Wurf'; ma~stas m. `Mas|', ma~tas m. ds. , matu/oti `messen', pa~matas `Grundlage' usw. ;
aksl. meto,, mesti `werfen', slov. mota/ti `aufwinden', russ. -ksl. Iterat. vúme^tati `werfen', slov. me\t `Wurf', usw. ; aksl. me^ra `Mas|', me^riti `messen'; c^ech. alt me^n `Mas|' (: ai. ma:na-), russ. me^/titü `zielen; trachten', usw. ;
toch. A me-, Â mai- `messen'.
References: WP. II 237 f. , WH. II 70 f. , 81 f. , Trautmann 179, 183; verwandt mit 1. med-. Page(s): 703 - 704
|
Help | ||||||
|
|||||||